Złożenie pozwu o rozwód to jedna z najpoważniejszych decyzji życiowych. Zanim sprawa trafi do sądu, warto uporządkować swoją sytuację i upewnić się, że spełnione są ustawowe przesłanki orzeczenia rozwodu.

Kiedy sąd może orzec rozwód?

Rozwód jest dopuszczalny wyłącznie wtedy, gdy pomiędzy małżonkami doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego. Oznacza to zerwanie wszystkich trzech więzi:

  • emocjonalnej (duchowej),
  • fizycznej,
  • gospodarczej.

Rozkład pożycia musi mieć charakter trwały, a więc taki, który nie daje realnych podstaw do uznania, że relacje małżonków mogą się jeszcze odbudować.

Pytania, które warto sobie zadać przed złożeniem pozwu

Przed wystąpieniem do sądu z pozwem o rozwód warto odpowiedzieć sobie m.in. na następujące pytania:

  • czy rzeczywiście doszło do zupełnego rozpadu pożycia,
  • jak długo ten stan trwa,
  • czy rozkład ma charakter trwały,
  • czy zostały podjęte próby ratowania małżeństwa,
  • jakie stanowisko zajmuje drugi małżonek (czy zgadza się na rozwód, czy będzie kwestionował jego zasadność).

Taka analiza pozwala uniknąć pochopnych decyzji, które w praktyce często wydłużają postępowanie i potęgują konflikt.

Dobro dzieci a rozwód

Nawet przy stwierdzeniu zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód może zostać oddalony, jeżeli jego orzeczenie naruszałoby dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków.

Sąd ocenia tę kwestię m.in. na podstawie:

  • opinii specjalistycznych (w tym sporządzanych przez biegłych),
  • zeznań stron i świadków,
  • analizy sytuacji życiowej dzieci.

Dobro dzieci ma w sprawach rozwodowych pierwszorzędne znaczenie. Sąd oddali również powództwo o rozwód, jeżeli jego orzeczenie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Co powinien zawierać pozew o rozwód?

Pozew o rozwód powinien zawierać w szczególności:

  • oznaczenie właściwego sądu okręgowego,
  • dane małżonków (imiona, nazwiska, adresy, numery PESEL),
  • jednoznaczne żądanie (rozwód bez orzekania o winie albo z orzeczeniem o winie),
  • własnoręczny podpis.

Do pozwu należy dołączyć:

  • skrócony odpis aktu małżeństwa,
  • skrócone odpisy aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci,
  • odpis pozwu wraz z załącznikami dla strony przeciwnej.

Pomocne bywa również dołączenie dokumentów potwierdzających sytuację dochodową stron.

Opłata sądowa i zwolnienie z kosztów

Opłata od pozwu o rozwód wynosi 600 zł. W uzasadnionych przypadkach istnieje możliwość ubiegania się o zwolnienie z kosztów sądowych. Wymaga to złożenia odpowiedniego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

O czym jeszcze orzeka sąd w wyroku rozwodowym?

W wyroku rozwodowym sąd rozstrzyga również m.in. o:

  • władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi,
  • kontaktach rodziców z dziećmi,
  • alimentach na dzieci,
  • sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania.

Przemyślana decyzja – krótsze postępowanie

Doświadczenie pokazuje, że rozwody przebiegają sprawniej, gdy małżonkowie – w miarę możliwości – uzgodnią kluczowe kwestie jeszcze przed wniesieniem pozwu. Dotyczy to zwłaszcza alimentów i kontaktów z dziećmi. Takie podejście pozwala ograniczyć stres, koszty i czas trwania postępowania.

Koszty wszczęcia sprawy o rozwód – najważniejsze informacje

  • Opłata sądowa od pozwu o rozwód wynosi 600 zł.
  • W przypadku rozwodu bez orzekania o winie, sąd z urzędu zwraca połowę opłaty, tj. 300 zł, na rzecz strony wnoszącej pozew oraz zasądza od drugiej strony zwrot 150 zł.