Umowa o pracę na czas określony pozostaje jedną z najczęściej stosowanych form zatrudnienia. Choć przepisy w tym zakresie zostały istotnie zmienione kilka lat temu, w praktyce wciąż budzą wiele pytań – zarówno po stronie pracodawców, jak i pracowników. Poniżej przedstawiam najważniejsze, aktualnie obowiązujące zasady.

Okres wypowiedzenia umowy na czas określony

Umowy o pracę na czas określony podlegają takim samym okresom wypowiedzenia jak umowy na czas nieokreślony. Długość wypowiedzenia zależy wyłącznie od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

  • 2 tygodnie – przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy,
  • 1 miesiąc – przy zatrudnieniu co najmniej 6 miesięcy,
  • 3 miesiące – przy zatrudnieniu co najmniej 3 lata
    (art. 36 Kodeksu pracy).

Przy wypowiadaniu umowy na czas określony pracodawca nie ma obowiązku wskazywania przyczyny wypowiedzenia, co nadal odróżnia ją od umowy na czas nieokreślony.

Limit liczby i czasu trwania umów

Przepisy wprowadzają wyraźne ograniczenia dotyczące zatrudnienia terminowego:

  • można zawrzeć maksymalnie trzy umowy o pracę na czas określony z tym samym pracownikiem,
  • łączny czas ich trwania nie może przekroczyć 33 miesięcy.

Przekroczenie któregokolwiek z tych limitów powoduje, że umowa z mocy prawa przekształca się w umowę na czas nieokreślony.

Dopuszczalne jest jednak poprzedzenie umowy terminowej umową na okres próbny (maksymalnie 3 miesiące). W takim przypadku łączny okres zatrudnienia może wynieść do 36 miesięcy.

Przerwy w zatrudnieniu

Przerwa pomiędzy kolejnymi umowami co do zasady nie „resetuje” limitu trzech umów i 33 miesięcy. Wyjątki dotyczą m.in. szczególnych przypadków przewidzianych w Kodeksie pracy, takich jak:

  • zastępstwo nieobecnego pracownika,
  • prace sezonowe lub dorywcze,
  • zatrudnienie na czas kadencji,
  • inne obiektywne przyczyny leżące po stronie pracodawcy.

Każdy taki przypadek wymaga jednak indywidualnej oceny.

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

Pracodawca może jednostronnie zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Rozwiązanie to jest często stosowane w praktyce, zwłaszcza przy stanowiskach kierowniczych lub związanych z dostępem do wrażliwych informacji.

Dlaczego to ważne w praktyce?

Nieprawidłowe stosowanie umów na czas określony może prowadzić do:

  • automatycznego przekształcenia umowy w bezterminową,
  • sporów sądowych,
  • roszczeń odszkodowawczych lub przywrócenia do pracy.

Zarówno pracodawcy, jak i pracownicy powinni każdorazowo analizować nie tylko treść umowy, ale również historię zatrudnienia.